Şirk
Bu yazılar İstanbullu Hanımlar çalışmaları kapsamında hazırlanmıştır. İman, emn (أمن) kökündendir. Emn, korkuyu atıp rahatlama ve güven duyma anlamına gelir. İman, emn içine girmek, yani bir konu ile ilgili korkuları atıp ona güvenmek ve...
Ceride-i İlmiyye
Şirk
Bu yazılar İstanbullu Hanımlar çalışmaları kapsamında hazırlanmıştır. İman, emn (أمن) kökündendir. Emn, korkuyu atıp rahatlama ve güven duyma anlamına gelir. İman, emn içine girmek, yani bir konu ile ilgili korkuları atıp ona güvenmek ve...
Melekler ve Cinler ile İlgili Görüşlerin Analizi ve Kur’ana Arzı
Kur’an’ın ontolojik yapısında merkezi bir yer tutan “melek” ve “cin” kavramları, hem dilbilimsel kökenleri hem de ayetlerin bağlamı çerçevesinde oldukça net bir zemine oturur. Bu net zemine rağmen farklı yaklaşımlarla ve görüşlerle karşılaşıyoruz. Şimdi...
Kalbin Mühürlenmesi, İnşirah ve Hidayet Kavramlarının Analizi ve Kur’ana Arzı
Kur’anî psikolojide en çok tartışılan ve yanlış anlaşılan kavramlardan biri “Kalp Mühürlenmesi” (Hatmu’l-Kulûb) kavramıdır. Bu durum, genellikle Allah’ın bazı insanların iman etmesini keyfi olarak engellemesi gibi algılansa da, Kur’an’ın bütünlüğü içinde analiz edildiğinde bunun...
“Beşer” ve “İnsan” Kavramların Analizi ve Kur’ana Arzı
Kur’an terminolojisinde hiçbir kelime diğeriyle tam olarak eş anlamlı (“müterâdif”) değildir. Her kelime, varlığın farklı bir katmanına ve hakikatin farklı bir boyutuna işaret eder. “Beşer” ve “İnsan” kavramları arasındaki ayrımı bilmek, Kur’an’ın antropolojisini (insan...
Bismillah Derken Ne Anlamalıyız
Bu yazılar İstanbullu Hanımlar çalışmaları kapsamında hazırlanmıştır. Rabbimiz, kendisini bizlere “Bismillahirrâhmanirrahîm” ayetiyle tanıtır adeta; çünkü kendisini anlatmak için seçtiği iki isim olan Rahmân ve Rahîm bu ayettedir. Bismillahirrâhmanirrahîm ayetinin mealini “Rahmân ve Rahîm olan...
Hurafe ile Hakikat Arasında Bir Ramazan..
Ramazan gelirken şehirlerin ışıkları değişir; vitrinler, sofralar, takvimler değişir. Fakat insanın içindeki istikamet değişmediği sürece takvim yapraklarının kutsiyeti tek başına bir şey ifade etmez. Ramazan, yalnızca aç kalmanın değil, hakikate açlığın ayıdır. Ne var...
Sünnetullah ile Mucize Arasında: Kudretin Sessiz Disiplini..
Kâinata dikkatle bakıldığında ilk göze çarpan şey ihtişamdan önce nizamdır. Yıldızlar rastgele savrulmaz, tohum keyfî biçimde çatlamaz, su başıboş akmaz. Varlık, bir kudret gösterisinden ziyade bir düzen tecellisidir. Bu düzen, İslam düşüncesinde “Sünnetullah” olarak...
Modern Psikolojinin Müslüman Eleştirel Okuması: Malik Bedri
Malik Bedri okuması, yalnız akademik metinle karşılaşma deneyimi sunmaz aynı zamanda zihinsel yüzleşme alanı açar. Müslüman Psikologların Çıkmazı adlı eseri okuduğumda, uzun süredir zihnimde dolaşan pek çok düşüncenin yerini bulduğunu hissettim. Daha önce Sophos Akademi’de yayımlanan “Manevi...
Tevhidin Sessizce Geri Çekildiği Yer
Din, Kur’an’da bir miras değil; bir yüzleşmedir. İnsan, doğduğu yere değil durduğu yere çağrılır. Bu çağrı doğrudandır; araya kimseyi almaz. Çünkü din Allah’ındır ve muhatabı insandır. Ne bir kurumun tekelindedir ne bir soyun gölgesinde...
Beşer Olarak İnsan, Deri Algısı ve Duyusal Süreklilik
İnsan algısının nerede başladığı, düşüncede mi yoksa bedende mi temellendiği sorusu, Kur’an’ın insanı anlatırken bedene, özellikle de deriye temas eden diliyle birlikte yeniden anlam kazanır. Bu yazıda, Kur’an’daki deri ve bedensel algı üzerinden kurulan...
SUKOT… MEZUZA…
“…EVLERE KAPILARINDAN GİRİN…” DUAMIZ (Onlar şöyle derler:) Rabbimiz! Bizi yoluna kabul ettikten sonra kalplerimizin kaymasına izin verme. Bize katından iyilikte bulun! Vehhab olan / karşılık beklemeden bol bol veren sensin.[1] Kitabımız Kur’ân’ın bir özelliği...
Kur’an, Meal ve Anlamdan Duyulan Korku..
Zamanın diline dolanmış cümleler vardır; çok tekrar edildikçe derinlik kazanmaz, aksine içi boşalır. “Hiçbir Kur’an meali aslının yerini tutamaz” sözü de bugün böyle bir cümleye dönüşmüş durumda. İlk söylendiğinde ihtiyatlı bir uyarı gibi duran...
Entropi ve Islah: Kur’ân’da Bozulmaya Karşı İlâhî Rehberlik
Islah Entropiye Karşı Kur’ânî Onarım Bu metin, Sophos Akademi’de yayımlanan “Modern Bilimin Sınırında Tevhid Okuması: Nur, Ziya, Gözlemci Yanılgısı” ile “Algı, Yorum ve Rehberlik: Kur’ân’da Basar ve Nur İlişkisi” başlıklı yazıların devamı ve tamamlayıcısı...
NEBİ’Yİ KORUMAK MI, ZANNİ RİVAYETİ KUTSAYARAK VAHYİ KURBAN ETMEK Mİ?
“Sünneti İnkâr” Sopasıyla Hakikati Dövenlere Bir Uyarı Günümüzün en büyük zihinsel trajedisi şudur: Hz. Peygamber’e ait olduğu iddia edilen bir sözün doğruluğunu, Allah’ın kesin olan kelamıyla (Kur’an) test etmeye kalktığınızda, karşınıza dikilen koca bir...
16.01.2026 TARİHLİ “DİN İSTİSMARI” BAŞLIKLI HUTBE ÜZERİNE
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 16.01.2026 tarihli “Din İstismarı” başlıklı Cuma hutbesini camilerde dinledik. Bu müthiş hutbenin yazılı nüshasını diyanetin resmi yayınlarından dikkatle tekrar okudum. Aklıma takılan birkaç bölümü sizlerle paylaşmak istedim. Hutbenin ilk bölümünde aşırılıktan...
Algı, Hidayet ve Küfür Ekseninde İnsan
Bu çalışma daha önce kaleme alınan Ziyâ, Nur ve Gözlem Üzerine Bir Deneme adlı metnin devamı niteliğindedir. Önceki metinde nur ile ziyâ arasındaki ayrım özellikle görünür kılınmaya çalışılmıştı. Enerji yayan, ölçülebilir, ısı üreten, dalga...
Yılsonu Susar, Yılbaşı Gürültüye Boğulur..
İnsan, zamanı kutsallaştırmayı değil; onunla yüzleşmeyi unuttuğu anda yozlaşır. Yılbaşı ile yılsonu arasına sıkışmış koskoca bir ömür parçası, her defasında bir gecelik eğlenceye ya da o eğlence üzerinden yürütülen ahlak gösterilerine kurban edilir. Ne kutlayanlar durup düşünür ne de karşı çıkanlar hesap...
A’raf Suresi 157. Ayetin Hükmü
Bu ayet, Resulün, Nebinin dinde hüküm koyabileceğini savunanların en çok delil getirdiği ayettir. Ayette Resuller için: “…Onlara marufu (iyiliği) emreder, münkeri (kötülüğü) yasaklar; temiz şeyleri helal, pis şeyleri haram kılar…” ifadesi geçer. Ancak Kur’an’ın...
KUR’ÂN-I KERİMDE ŞÜKÜR VE HAMD KAVRAMI
شكر kelimesi Kur’ân-ı Kerimde farklı türevleriyle birlikte 75 kez[1] geçmektedir. شكر fiilinin anlamı kaynaklarda; açığa çıkmak[2], nimete karşılık iyilik yapmak[3], nimeti düşünüp açığa çıkarmak[4], minnettarlık[5] ve iyiliği iyilikle karşılamak[6] olarak verilmiştir. Bütün bu açıklamalardan...
Allah, Yusuf’un Kardeşlerini Affeder mi?
Cevabı baştan vereyim: Bilemeyiz çünkü Allah, lâyüs’eldir yani yaptıklarından sual olmaz. Sadece, boynuzlu koyundan boynuzsuz koyunun hakkının sorulacağı bir günden haberimiz olduğu için[1] Yusuf’un kardeşlerinin yaptıklarının da hesabının sorulacağını söyleyebiliriz. Bu durumda, “Kur’an’da Yusuf’un kardeşlerinin...
